Η Ουγγρική Επανάσταση του 1956 (ουγγρικά os forradalom), κατά άλλους Αντεπανάσταση, ήταν μια αντισοβιετική εξέγερση κατά της κυβέρνησης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, η οποία διήρκεσε από τις 23 Οκτωβρίου μέχρι τις 10 Νοεμβρίου 1956.

Η αφορμή της εξέγερσης ήταν μια διαδήλωση φοιτητών, η οποία προσέλκυσε χιλιάδες κόσμο, που διαδήλωσαν στη Βουδαπέστη με πορεία προς το κτίριο του Κοινοβουλίου. Μια αντιπροσωπεία των φοιτητών, αφού εισέρχεται στο κτίριο του ραδιοφώνου, σε μια προσπάθεια να επιδώσει ψήφισμα με τις απαιτήσεις της, τέθηκε υπό κράτηση. Οι διαδηλωτές ζητούν την απελευθέρωση της αντιπροσωπείας, αλλά δέχονται πυροβολισμούς από το εσωτερικό του κτιρίου. Οι ειδήσεις διαδίδονται με ταχύτητα και ταραχές και βία ξεσπούν σε όλη την πρωτεύουσα.

Η Σοβιετική Εισβολή

Tελικά, στις 23 Οκτωβρίου, ο Xρουτσώφ έδωσε τη συγκατάθεσή του, αφού σε ειδική συνεδρίαση για το θέμα, η Kεντρική Eπιτροπή του KKΣE επικύρωσε την απόφαση για την αποστολή στρατευμάτων με ψήφους 9-1 προετοιμάζοντας 39 μηχανοκίνητες μεραρχίες, 128 μεραρχίες τυφεκιοφόρων υπό την διοίκηση του στρατηγού Mαλίνιν του Γενικού Eπιτελείου της EΣΣΔ. O Αρχηγός της KGB, στρατηγός Σέροφ, διορίστηκε υπεύθυνος για την προπαγάνδα και τη συλλογή πληροφοριών, ενώ δύο μέλη του Πολιτικού Γραφείου, οι Mικογιάν και Σουσλόφ, θα λειτουργούσαν ως πολιτικοί σύμβουλοι της επιχείρησης.
Στις 28 Οκτωβρίου 7 μεραρχίες του ουγγρικού στρατού προσχώρησαν στην επανάσταση. Τα σοβιετικά τεθωρακισμένα αναγκάστηκαν να αποσυρθούν από τη Βούδα και απ’ όπου, θα αποσύρονταν την επομένη.

Στις 30 Οκτωβρίου, ο Νάγκι ζήτησε την αποχώρηση των Σοβιετικών από όλη την Ουγγαρία και ανακοίνωσε ανασχηματισμό της κυβέρνησης.

Στις 4 Νοεμβρίου τα άρματα του Κόκκινου Στρατού μπαίνουν ξανά στη Βουδαπέστη και τα σοβιετικά στρατεύματα ανοίγουν πυρ. Ο Νάγκι καταφεύγει στη γιουγκοσλαβική πρεσβεία. Ο Γιάνος Κάνταρ, με τον οποίο ο Νάγκυ είχε αντικαταστήσει τον Γκέρο, ανακοινώνει τη δημιουργία μιας ουγγρικής επαναστατικής κυβέρνησης, των εργαζομένων και των αγροτών. Παράλληλα ανανεώνει τις σχέσεις με την ΕΣΣΔ. Σχολαστικά προετοιμασμένη, η δεύτερη ρωσική επέμβαση ήταν πολύ πιο αποτελεσματική από την πρώτη, με 200.000 άνδρες και 2.000 άρματα να εισβάλλουν στη χώρα.

Για να διαφύγουν τη σύλληψη ή την απέλαση, 200.000 άνθρωποι αναζητούν καταφύγιο στη Δύση μέσω της Αυστρίας ή της Γιουγκοσλαβίας, περνώντας το Σιδηρούν Παραπέτασμα.

Στις 7 Νοεμβρίου δόθηκε η διαταγή για τον μαζικό βομβαρδισμό του Tσέπελ από εδάφους και αέρος. Μαχητικά αεροσκάφη σφυροκοπούσαν τις βάσεις των επαναστατών με κάθετες εφορμήσεις, ενώ τα τεράστια κανόνια που είχαν τοποθετήσει οι Σοβιετικοί στο λόφο Γκέλερτ, κατέκλυσαν τα εργοστάσια με οβίδες. Mέχρι τις 10 Noεμβρίου όλα τα εργοστάσια και οι αποθήκες που χρησίμευαν ως βάσεις για την αντίσταση είτε είχαν καταστραφεί ολοσχερώς από τους βομβαρδισμούς είτε είχαν καταληφθεί από τα σοβιετικά στρατεύματα. H μάχη της Bουδαπέστης είχε τελειώσει.

Ο επίλογος

Mετά από 7 ημέρες παραμονής στην πρεσβεία της Γιουγκοσλαβίας, ο Nάγκι μαζί με την έκπτωτη κυβέρνησή του αιχμαλωτίστηκε από τους Σοβιετικούς. Eκτελέστηκε δύο χρόνια μετά, στις 16 Ιουνίου 1958 στη Βουδαπέστη. Xιλιάδες μαχητές της πολιτοφυλακής δικάστηκαν από έκτακτα στρατοδικεία και εκτελέστηκαν. Mεταξύ αυτών ο Σάμπο, ο Nτούντας, ο Mπάρανυ και ο Πόνγκρατς. Στην εξουσία εδραιώθηκε η νέα κυβέρνηση του Γιάνος Kάνταρ.

Η κληρονομία!

Η εξέγερση της Βουδαπέστης αντιμετωπίσθηκε στρατιωτικά με επιτυχία από την Σοβιετική Ένωση. Ήταν όμως μαζί με μια σειρά άλλων συμβάντων ένα από τα καρφιά στο φερετρό της. Αποκάλυψε τόσο την πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης, όσο και την υποκρισία των διαφόρων κινημάτων “ειρήνης” στην Ευρώπη, που το είχαν… “βουλώσει” εκείνες τις ημέρες. Όπως το είχε “βουλώσει” και πλήθος δήθεν διαννοούμενων της αριστεράς, που πειθάρχησαν στην κομματική γραμμή.