Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου γίνεται την Παρασκευή ο μακροβιώτερος πρωθυπουργός του Ισραήλ και φέρεται να κερδίζει και τις επόμενες εκλογές, το Σεπτέμβριο. Ωστόσο η εξελίξεις είναι αβέβαιες.

Την Κυριακή, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τουΐταρε: «Συγχαρητήρια στον Μπίμπι Νετανιάχου που γίνεται ο μακροβιώτερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ. Υπό την ηγεσία σου το Ισραήλ έγινε μία τεχνολογική δύναμη και μία οικονομία παγκοσμίου κλάσεως…»

Και συνέχισε: «…Το πιο σημαντικό είναι ότι οδήγησες το Ισραήλ με αφοσίωση στις αξίες της δημοκρατίας, της ελευθερίας και των ίσων ευκαιριών που τα δύο έθνη μας αγαπούν και μοιράζονται!»

Ο Νετανιάχου ευχαρίστησε άμεσα τον Τραμπ για την υποστήριξή του, τουϊτάροντας: «Σας ευχαριστώ, Πρόεδρε Τραμπ, για τα ζεστά σας λόγια, την εξαιρετική υποστήριξη και την απίθανη φιλία. Νιώθω τιμή να έχω την ευκαιρία να συνεργάζομαι μαζί σας. Υπό την ηγεσία σας, φτιάξαμε μία συμμαχία μεταξύ των σημαντικών χωρών μας, ισχυρότερη από ποτέ. Γνωρίζω ότι έρχονται κι άλλα.»

Οι στενές σχέσεις Τραμπ και Νετανιάχου προβληματίζουν τους Άραβες

Η αμοιβαιότητα μεταξύ των δύο ηγετών είναι μία παρακαταθήκη για την ισχύ της σχέσεώς τους, ίσως της ισχυρότερης σχέσεως που έχει ποτέ πρόεδρος των ΗΠΑ αναπτύξει με έναν Ισραηλινό ηγέτη. Η ισχύς των δεσμών τους έχει παίξει πρωτεύοντα ρόλο στην ταχεία επέκταση της συμμαχίας ΗΠΑ-Ισραήλ κατά τη διάρκεια της θητείας του Τραμπ.

Για να αντιληφθεί κανείς το βαθμό οικειότητος στον οποίο έχουν εξελιχθεί οι σχέσεις αυτές, ας λάβει υπ’ όψιν του τα ρεπορτάζ των αραβικών ΜΜΕ σχετικά με τη μυστηριώδη αεροπορική επίθεση εναντίον μίας ιρανικής βάσεως πυραύλων στην επαρχία Νινεβί του Ιράκ. Σύμφωνα με τα αραβικά μέσα, τα ισραηλινά βομβαρδιστικά έκαναν το βομβαρδισμό αφού απογειώθηκαν από αμερικανική αεροπορική βάση στο τριεθνές μεταξύ Ισραήλ, Ιορδανίας και Συρίας.

Οι ίδιοι αυτοί ισχυρισμοί καταδεικνύουν ότι οι Άραβες και οι Ιρανοί διακρίνουν πως οι αμερικανοϊσραηλινοί δεσμοί είναι βαθείς και πολύ πιο επιχειρησιακοί από ποτέ.

Υπό το πρίσμα αυτής της άνευ προηγουμένου ανάπτυξης των δεσμών μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ, υπό την ηγεσία των Τραμπ και Νετανιάχου, είναι λογικό ο Τραμπ να νιώθει απογοητευμένος που ο Νετανιάχου έχει να αντιμετωπίσει εκλογές για δεύτερη φορά μέσα σ’ ένα χρόνο.

Αξιωματούχοι της Προεδρίας των ΗΠΑ φέρονται να έχουν εκφράσει τους προβληματισμούς τους στους Ισραηλινούς ομολόγους τους σχετικά με το πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου και τους πιθανούς διαδόχους του σε περίπτωση που ηττηθεί στις εκλογές της 17ης Σεπτεμβρίου.

Μια σύνοψη των πρόσφατων πολιτικών εξελίξεων στο Ισραήλ

Για να θυμηθούμε, το Ισραήλ είχε εθνικές εκλογές στις 9 Απριλίου. Ο Νετανιάχου και το κόμμα του, το LIKUD κέρδισε τη λαϊκή εντολή σχηματισμού κυβερνήσεως συνασπισμού. Το LIKUD πήρε 35 έδρες στο ισραηλινό κοινοβούλιο, το KNESSET, το οποίο αποτελείται από 120 έδρες. Οι Κυανόλευκοι, το κεντροαριστερό κόμμα που ανταγωνίζεται το LIKUD κέρδισε επίσης 35 έδρες, αλλά με ελαφρώς λιγότερες ψήφους. Συνολικά ωστόσο, τα κεντροδεξιά και δεξιά κόμματα έλαβαν το 55% των ψήφων έναντι 36% που πήρε η κεντροαριστερά. Το υπόλοιπο των ψήφων έλαβαν τα αραβικά κόμματα που παραδοσιακά αρνούνται να συμμετάσχουν σε οποιονδήποτε κυβερνητικό συνασπισμό.

Παρά την εκλογική νίκη της δεξιάς/κεντροδεξιάς, υπήρξαν δύο εμπόδια που εμπόδισαν τον Νετανιάχου να σχηματίσει κυβέρνηση και τον ανάγκασαν να κηρύξει νέες εκλογές.

Αφενός, το Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, ο τέως Υπουργός Αμύνης του Νετανιάχου και επικεφαλής του μικρού κόμματος ISRAEL BEITENU, αρνήθηκε να ενταχθεί στο συνασπισμό. Το κόμμα του Λίμπερμαν έλαβε πέντε έδρες τον Απρίλιο κι έτσι έδωσε στο συνασπισμό Νετανιάχου μία πιθανή πλειοψηφία 65 εδρών από τις 120. Αρνούμενος να συμμετάσχει στο συνασπισμό, ο Λίμπερμαν εμπόδισε τον Νετανιάχου από το να σχηματίσει κυβερνητική πλειοψηφία.

Ο δεύτερος λόγος που ο Νετανιάχου αδυνατούσε να σχηματίσει κυβέρνηση ήταν ο κατακερματισμός της λεγομένης ιδεολογικής δεξιάς πτέρυγας. Με την προκήρυξη των εκλογών του Δεκεμβρίου 2018, ο τότε Υπουργός Παιδείας Ναφταλί Μπένετ και ο τότε Υπουργός Δικαιοσύνης Αγιελέτ Σακέντ ανακοίνωσαν ότι αποσκιρτούν από το κόμμα τους και ιδρύουν ένα νέο, πιο κοινωνικά φιλελεύθερο κόμμα, αποκαλούμενο Νέα Δεξιά. (σ.σ. η αρθρογράφος είναι μέλος αυτού του κόμματος) Επίσης, δήλωσε συμμετοχή κι ένας πρώην βουλευτής του LIKUD, ονόματι Μοσέ Φάιγκλιν, του οποίου το κόμμα, το ZEHUT, μοιραζόταν αρκετές παρόμοιες θέσεις σε κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα με τη Νέα Δεξιά.

Ο κατακερματισμός της δεξιάς

Αυτό κατακερμάτισε την ιδεολογική δεξιά. Ο εκλογικός νόμος του Ισραήλ απαιτεί για την εκλογή ένα 3,25% των ψήφων, που μεταφράζεται σε τέσσερις έδρες στο Knesset, για να μπεις στο κοινοβούλιο. Συνολικά, η Νέα Δεξιά και το ZEHUT έλαβαν 6% των ψήφων, που αντιστοιχούσαν σε επτά έδρες στο Knesset. Όμως κανένα από τα δύο κόμματα δεν πέρασε το όριο. Η δεξιά έχασε επτά έδρες και μαζί με αυτές ο Νετανιάχου έχασε τη δυνατότητα σχηματισμού κυβερνήσεως χωρίς το Λίμπερμαν.

Ο Λίμπερμαν επέμεινε ότι η άρνησή του να ενταχθεί στην κυβέρνηση Νετανιάχου οφείλεται στην αντίθεσή του με τα ακρο-Ορόδοξα κόμματα που συγκροτούν τον πυρήνα της φυσικής συμμαχίας του Likud. Όμως, ούτε το κοινό ούτε οι σχολιαστές του Ισραήλ πίστεψαν τους ισχυρισμούς του. Οι δύο άνδρες έχουν μία σχέση τριάντα ετών, η οποία έχει γνωρίσει τα πάνω και τα κάτω της. Οι περισσότεροι Ισραηλινοί πιστεύουν ότι ο Λίμπερμαν λειτούργησε με κίνητρο το μίσος του για το Νετανιάχου. Μόλις έγινε ξεκάθαρο ότι το αποτέλεσμα των εκλογών έδιναν στο Λίμπερμαν την ισχύ να μπλοκάρει το σχηματισμό κυβέρνησης από το Νετανιάχου, ο Λίμπερμαν ήταν σε θέση να θέσει τους όρους του πριν συμμετάσχει στην κυβέρνηση. Ο Νετανιάχου και τα ακρο-ορθόδοξα κόμματα προτίθεντο να αποδεχθούν τις απαιτήσεις του. Το γεγονός ότι ο Λίμπερμαν εξακολουθούσε να αρνείται να κάνει μία συμφωνία μαρτυρά ότι η επιθυμία του να καταστρέψει πολιτικά το Νετανιάχου υπερέβαινε οποιονδήποτε ορθολογικό πολιτικό υπολογισμό.

Οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν μετά τις εκλογές του Απριλίου δείχνουν ότι δεν έχουν γίνει μετακινήσεις μεταξύ δεξιάς και αριστεράς. 55% των Ισραηλινών εξακολουθούν να αυτοπροσδιορίζονται ως δεξιοί και κεντροδεξιοί. Και ο Νετανιάχου παραμένει ο ηγέτης που το κοινό επιθυμεί να κρατάει τα ηνία της επόμενης κυβερνήσεως.

Εν τω μεταξύ, οι επανειλημμένες εκλογές που ο Λίμπερμαν μπόρεσε να υποκινήσει, λόγω του κατακερματισμού της ιδεολογικής δεξιάς κινούνται γύρω από ένα και μόνο θέμα: Τον Νετανιάχου.

Τι είναι καθοριστικό για την Αριστερά του Ισραήλ

Στην αριστερά, τα κόμματα σχηματίζονται και οργανώνονται γύρω από αυτό το θέμα. Ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ Εχούντ Μπαράκ επέστρεψε στην ενεργό πολιτική ως επικεφαλής ενός νέου κόμματος, του Δημοκρατικού Κόμματος του Ισραήλ, με τη μονοθεματική ατζέντα να ρίξει το Νετανιάχου. Οι Κυανόλευκοι επίσης επιμένουν ότι δε θα συμμετάσχουν σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό με το Νετανιάχου.

Η κεντρική αντιπαράθεση που δείχνει να ταράζει και να κατακερματίζει την αριστερά είναι το αν κάποιο από τα κόμματα της παράταξης θα δεχθεί να ενταχθεί σε έναν συνασπισμό ηγούμενο από τον Νετανιάχου. Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος, Αμίρ Πέρετς, ένας πρώην επικεφαλής συνδικάτου και ορκισμένος σοσιαλιστής, συνασπίστηκε την περασμένη εβδομάδα με ένα άλλο σοσιαλιστικό κόμμα. Τόσο αυτός όσο και ο εταίρος του, ο ηγέτης του κόμματος Gesher Όρλι Λεβί, έχουν υπαινιχθεί ότι θα μπορούσαν να υπερβούν την κόκκινη γραμμή και να ενταχθούν σε έναν συνασπισμό υπό τον Νετανιάχου. Αν προχωρήσουν σε κάτι τέτοιο μετεκλογικά, θα εξουδετερώσουν τη δυνατότητα του Λίμπερμαν να σχηματίσει ή να διαλύσει την επόμενη κυβέρνηση.

Τα διακυβεύματα στην ισραηλινή δεξιά

Στη δεξιά, τρία ζητήματα θα καθορίσουν αν το 55% των Ισραηλινών που υποστηρίζουν δεξιά ή κεντροδεξιά κόμματα θα δουν να σχηματίζεται μία κεντροδεξιά κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Νετανιάχου.

Το πρώτο ζήτημα είναι το αν η παράταξη χωρίς τον Λίμπερμαν θα έχει τις απαιτούμενες 61 έδρες στο Knesset για να σχηματιστεί κυβέρνηση. Οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δίνουν τα σκίπτρα του ρυθμιστή στο Λίμπερμαν. Είναι όμως πολύ νωρίς για να λάβει υπ’ όψιν του κανείς τις δημοσκοπήσεις.

Το δεύτερο θέμα είναι, τι θα συμβεί στη λεγόμενη ιδεολογική δεξιά. Απομένει μία εβδομάδα μέχρι τα κόμματα να οριστικοποιήσουν τις λίστες τους και να τις υποβάλουν στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή. Αυτή τη στιγμή, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται ανάμεσα στο Shaked, τη Νέα Δεξιά του Μπένετ και το κόμμα Σπίτι των Εβραίων, διασπάσεις του οποίου αποτελούν τα δύο πρώτα. Τα κόμματα ελπίζουν να ενωθούν και να προσελκύσουν ένα ακόμη κόμμα-ψηφίδα της διάσπασης. Αν αυτές οι διαπραγματεύσεις επιτύχουν, η προοπτική ενός αδιεξόδου σαν κι αυτό του Απριλίου ελαχιστοποιείται αισθητά. Με τη σειρά τους θα αυξηθούν οι πιθανότητες του Νετανιάχου να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τον Λίμπερμαν.

Το τελευταίο ζήτημα που θα καθορίσει αν ο Νετανιάχου θα σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση είναι αν και πόσοι άλλοι πολιτικοί της δεξιάς θα ακολουθήσουν τον Λίμπερμαν στην προσπάθειά του να ρίξει το Νετανιάχου, ακόμη και με το τίμημα να επιτρέψουν τον σχηματισμό μίας αριστερής κυβέρνησης.

Εντός του Likud, παλαιότερα στελέχη ανέφεραν στο BREITBART ότι δε θα επιτρέψουν να γίνει και τρίτη επανάληψη των εκλογών. «Αν ο Νετανιάχου δεν μπορεί να σηματίσει κυβέρνηση κι αυτή τη φορά, θα καθαιρεθεί», ανέφερε ένας αξιωματούχος του κόμματος. Αρκετοί είναι αυτοί που συμφωνούν με αυτήν την άποψη.

Έχουν επίσης ξεκαθαρίσει ότι προτιμούν να σχηματίσουν κυβέρνηση με τους Κυανόλευκους χωρίς το Νετανιάχου αντί να γίνουν και τρίτες εκλογές.

Ο Νετανιάχου χρειάζεται καθαρή εντολή

Συνοψίζοντας, όσο το ισραηλινό κοινό συμμερίζεται την άποψη της προεδρίας των ΗΠΑ, ότι ο Νετανιάχου είναι ο καλύτερος για να ηγηθεί του Ισραήλ σήμερα, μια χούφτα Ισραηλινών πολιτικών σε θέσεις κλειδιά προτιμούν ή και θα χαρούν να τον δουν να φεύγει.

Η καθαρότητα της εντολής που αναμένεται να πάρει θα καθορίσει το αν αυτοί οι πολιτικοί, που κινητοποιούνται από φιλοδοξία και ζήλια, θα επιτύχουν ή θα αποτύχουν.

Κάρολιν Γκλικ
BREITBART NEWS


Η Κάρολιν Γκλικ είναι μία παγκοσμίως αναγνωρισμένη δημοσιογράφος και σχολιάστρια σε θέματα που αφορούν τη Μέση Ανατολή και την Εξωτερική Πολιτική των ΗΠΑ. Είναι συγγραφέας του βιβλίου «The Israeli Solution: A One-State Plan for Peace in the Middle East» Περισσότερα μπορεί κανείς να διαβάσει στο www.CarolineGlick.com.